Datasets:
audio audioduration (s) 0.89 16.4 | transcription stringlengths 6 471 | file_name stringlengths 19 19 |
|---|---|---|
і зусім чужы. Саша не пазнала яго, ёй здалося, што гэта сказаў нехта другі з-за дзвярэй. | bfece3dccef3ea2.mp3 | |
Аксана заціснула далонямі рот, каб не закрычаць, потым без плачу, без слёз, схапілася за грудзі і як бы | a492365f727c854.mp3 | |
задыхнулася. Нім здалося, што ён вельмі старанна капае магілу. Спрытней за ўсіх. Саша ўсхліпнула, | ffdee5daaac6faa.mp3 | |
але сказала суровай бязлітасна: "Дзеду хацелася пабачыць | 785e1d55034d165.mp3 | |
іх культуру". Данік паглядзеў на яе быццам не пазнаючы, у роспачы стукнуў кулаком аб вушак, потым упёрся ў гэты вушак і лбом і застагнаў. | e713c890e534702.mp3 | |
Даніла перапоўз у лазняк, адтоль убачыў, што асталося ад моста. Палавіна яго была зруйнавана зусім. | 29a3cee03a18cf1.mp3 | |
Нават драўляныя палі, вельмі густа набітыя, пераплецены паміж сабою падпорамі так, што лю, ну, любімай гульнёй хлопчукоў было лазіць пад мостам. | 9e3ae47bc163c89.mp3 | |
Яны былі патрушчаны выбухам. Па каламутнай вадзе плавалі кавалкі дрэва і блізка ла паглушаная рыба. | 1a091525b244589.mp3 | |
Данік падумаў, што ў іншы час пры такой сітуацыі можна было б добра пажывіцца рыбай, але цяпер яго ўвагу прыцягвалі немцы на тым баку ракі. | 68269f357dd518b.mp3 | |
Яны туляліся па сасонніку, але высоўвацца баяліся і стралялі рэдка, бо не бачылі ў каго страляць. | 968cf8b75797eb3.mp3 | |
Толькі калі з другога боку шашы ў хмызняку шуганула ўгору высокае полымя, | 9ff2aa63f4f4a3a.mp3 | |
Данік здагадаўся, што гэта чырвонаармейцы падпалілі свой грузавік. Немцы пачалі шалёную страляніну. | e5c0b97bda1def7.mp3 | |
З-за павароткі шашы вылез танк, спыніўся і ўдарыў у полымя з гарматы. | d9a37824ed72744.mp3 | |
Біце, дурні, у белы свет, як у капейку, зларадна падумаў хлопец і спрытна папоўз да вёскі. | 9acb34f1f61d93b.mp3 | |
Недарэмна вучылі іх поўзаць па-пластунску. Дабраўшыся да саду дзеда Андрэя, суседа насупраць, ён устаў на ўвесь рост і пайшоў. | 9984a03eda9df33.mp3 | |
Яму не хацелася, каб вяскоўцы бачылі, што ён паўзе ці ідзе, схіліўшы галаву, тым больш, што страляніна сціхла. | 08000a30e503c10.mp3 | |
У яго нават з'явілася гарэзлівая думка пажартаваць: падкрасціся да сховішча, дзе ён, ведаў, сядзяць дзед-дзівак, яго нявестка Аксана, і гукнуць па-нямецку якое-небудзь: | d619818f8316bbc.mp3 | |
Але ён разумеў, што людзям не да жартаў. Пайшоў далей дваром, адчыніў брамку і | dd33afe35fb8e1c.mp3 | |
аслупянеў. Па вуліцы ішлі немцы | ba0873427a0a624.mp3 | |
у касках. Яны ішлі моўчкі ланцугом пасярод вуліцы, накіраваўшы дулы аўтаматаў на двары, баяліся засады. | f2be956d3f4aebc.mp3 | |
Данік адразу скіміў, што ўцякаць нельга, пачнуць страляць, і астаўся стаяць. Убачыўшы яго, немцы жвава загаманілі, некаторыя нават апусцілі аўтаматы, парушылі свой роўны ланцуг. | e0061ce165d6898.mp3 | |
Адзін малады, бадзёры, падбег да Даніка, спытаў, паказваючы на двары: | 8da13ec6c2822a5.mp3 | |
Немец засмяяўся: | 9cb643787cb50a3.mp3 | |
Із-за вострава на стрэжань. Зноў засмяяўся, паказваючы белыя здаровыя зубы. | 015264420892ede.mp3 | |
Потым дастаў з нагруднай кішэні плітку шакаладу і працягнуў хлопцу. Данік узяў шакаладку, і немец, задаволены сабой і становішчам навокал, | cbfb37d1559fa58.mp3 | |
паляпаў яго па плячы і рушыў даганяць сваіх. Данік глядзеў яму ўслед, і сэрца яго ўсё мацней і мацней сціскалася | 4c84d7550c31253.mp3 | |
ад нейкай невядомай дагэтуль балючай крыўдай. | e83d08731a8f0d2.mp3 | |
Было крыўдна за незнаёмага Аляксея Кошалева, які загінуў, узрываючы мост. Навошта была яго смерць, калі гэта ні на хвіліну не затрымала ворага? | 1294f941ddefe01.mp3 | |
Было крыўдна за сваю рэчку, якую ён любіў з маленства, за тое, што яна такая плыткая і ў ёй так шмат бродаў. | 2b5c739c27422b7.mp3 | |
За сваю зямлю, за Сашу, якая так напалохана і дрыжыць у сховішчы, і за сябе. | 6e6e84740868cd0.mp3 | |
Як маленькаму, як блазнюку, сунулі шакаладку. А магчыма, гэты немец самы злосны і хітры фашыст. | 8f8643e6bc0d443.mp3 | |
Ён зайшоў у свой двор і шпурнуў шакаладку ў лужыну, затаптаў босымі нагамі, сеў на ганак і заплакаў. Не ў голас, | 6075a9b33497071.mp3 | |
а па-мужчынску ціха і пакутліва. Сэрца яго не было яшчэ той усведамленай нянавісці да прышэльцаў, якая з'явілася пазней, | ce7ed241a57eeef.mp3 | |
але пагарда да іх, агіда да іх гармоніка, недарэчнай ігры, шакаладкі | 6e5a869da3c7e25.mp3 | |
ужо з'явіліся. А самае галоўнае — знік страх перад імі. Напалоханы Сашыным расказам, яе хваробай, ён хоць і трымаўся і не паказваў выгляду, | 5decccbe3a5260c.mp3 | |
але ў душы вельмі баяўся іх прыходу. Цяпер жа, калі ўбачыў іх, сустрэўся тварам у твар, | b26048c6da79a34.mp3 | |
страх гэты знік. Данік пайшоў на гарод. Заплаканае, | a16075b6600d250.mp3 | |
збялелае поле, убачыўшы яго жывога, узрадавалася і ў той жа час накінулася: | c81a9b3702b487b.mp3 | |
Ну, як табе не сорамна? | b29b36f781f6140.mp3 | |
Вон яны па вуліцы ідуць паўз нашу хату. Вон, чуеш, каля фермы іх матацыклы траскацяць. Вы сядзіце тут, як краты. | 83031de63e2b78e.mp3 | |
У яго голасе і словах было столькі сталага і мужнага, што старэйшая сястра разгубілася. Спусціўшыся ў сховішча, ён гаварыў тым жа тонам: | 4103170341731cb.mp3 | |
Дарэмна ты так дрыжыш перад імі. Трэба гонар мець. | dd351470513c52f.mp3 | |
Бачыў я ўжо іх. Адзін мне шакаладку даў, сволач. | a63e79f2266d0b8.mp3 | |
Данік плюнуў на салому. | 41b4b8ba02ec99f.mp3 | |
Быццам ёй адмянілі смяротны прысуд, які душыў яе, скоўваў, выклікаў прыступы гэтага дзікага страху, | 48d177ad3ba1c3f.mp3 | |
жахлівых уяўленняў. Не, у яе страх не знік, як у Даніка, але стаў цяпер нейкі | 1a14713836f2102.mp3 | |
звычайны, як у іншых людзей. Гэта была боязь за самае дарагое: за дзіця, за сябе, за ўсіх блізкіх, страх перад невядомым | 67ab06a173fa310.mp3 | |
жыццём у акупацыі. Ці думаў хто калі-небудзь, што ім, маладым, вольным, шчаслівым, прыйдзецца жыць у акупацыі? Слова, якое нязвыклае. | e389e6fb0aa1af2.mp3 | |
Раней, калі Саша, чытаючы кнігі аб мінулым, аб грамадзянскай вайне, сустракала гэтае слова, | 54f12b246dd0cdc.mp3 | |
то ніколі не ўдумвалася асабліва ў яго сэнс. Яна ўпершыню зразумела гэты сэнс, калі яшчэ там, за Дняпром, прачытала прамову Сталіна. | e042397844b1c11.mp3 | |
Але ўсё адно да самай гэтай хвіліны ніколі не думала, што ёй прыйдзецца жыць на акупаванай тэрыторыі. | 4650decd4ef50fc.mp3 | |
Спачатку яна верыла ў дзве вялікія ракі, потым, хворая, дала сабе клятву, што адступіць, | 41ba95409790ccf.mp3 | |
уцячэ, памрэ, але з гэтымі нелюдзямі не астанецца. І вось не | df0265db6796fc9.mp3 | |
адступіла. Памерці таксама нялёгка. Трэба жыць. | a0eaaf62d25b724.mp3 | |
Жыць. Але як жыць? Як бы яшчэ не веручы, | d561980ceffba8e.mp3 | |
што гэтае жудаснае слова | 7128fc9a2282be7.mp3 | |
Ты праўда бачыў іх, Данік? | 0d7d72d0c7e1a13.mp3 | |
і больш нічога не сказаў, спадзяючыся, што гаспадыня зразумее. Так, Пятро, я зрабіла выгляд, што нічога не разумее і пачала метушліва збірацца, каб некуды ісці. | d593581bb6237db.mp3 | |
Наш Шурачка, няшчасце: каровы пачынаюць яшчурам хварэць. Работы нам цяпер, даяркі хворыя асобна стаяць у загоне. | 96586ccc2cef025.mp3 | |
А здаровых у поле выгналі. Вось і бегай туды-сюды. Можа, я на абед не прыйду, дык вы тут самі ўжо. | e13c08d07e7e713.mp3 | |
Пятро, наеўшыся бульбу з гуркамі і ні пра што не здагадваючыся, здзіўляўся, чаму Саша | 5d34bf8b0732416.mp3 | |
такая вясёлая. Колькі хвілін назад, калі будзіла яго, палівала ваду на рукі, раптам нібы засмуцілася ці збянтэжылася, наамаль нічога не ела. | 12a88f4de6349a9.mp3 | |
і не запрашала есці яго, як учора ўвечары. Сядзела моўчкі, хмурылася, ляпіла з хлеба шарыкі і зорыкі. | 2ea2dcfa6b66e00.mp3 | |
— Што з табой, Саша? — Нічога, — адказала яна і ўзнялася. Але, відаць, апамяталася: ласкавая ўсмешка асвяціла яе твар. | e2f6466d623f171.mp3 | |
— Сынед, прыходзь да мяне ў амбулаторыю. Амбулаторыя размяшчалася ў былой кулацкай хаце, вялікай і пустой. | 958c38617d84522.mp3 | |
Адна палова хаты служыла пакоем для чакання. Тут стаяў пад сцяной доўгі ўслон, на падаконніках ляжалі часопісы | 2133e349a0acef1.mp3 | |
і медыцынскія брашуры. На сцяне віселі плакаты: «Як даглядаць грудное дзіця». | 5e96cc03a1f303a.mp3 | |
У пярэдняй палове самой амбулаторыі стаяў нізкі стол з рэгістрацыйнымі кніжкамі на ім, | 59fc2fd7461766a.mp3 | |
два венскія крэслы, стары і моцны, цвёрдыя канапка, засланая чыстай прасціной і ў нагах цырадкай. | 2a872f79268bdd3.mp3 | |
За шклом невялічкай шафы паблісквалі розныя інструменты, бутэлечкі, шклянкі. | 5236a52f459137e.mp3 | |
Адным словам, было ўсё, як належыць ва ўстанове, дзе лечаць людзей. У пакоі гэтым, хоць хата стаяла вокнамі на поўдзень, | 0505252e6db4fc9.mp3 | |
заўсёды чамусьці было халаднавата, крыху вільготна, пахла цвіллю і лекамі. | 03139350147f5ed.mp3 | |
Але пахі гэтыя не раздражнялі, а Пятру здаваліся нават прыемнымі. Увогуле, ён адчуваў сябе тут надзвычай утульна. Усведамленне, што гэта | 1f469b69b0115a2.mp3 | |
Сашына амбулаторыя, што Саша тут поўнаўладная гаспадыня і што ён мае права сядзець тут побач з ёй, такой блізкай, любай, радасна цешыла яго. | 9329abe2ef04d72.mp3 | |
Хворыя не прыходзілі, амаль усе перабылі раніцой. Яны сядзелі ўдваіх і хораша гутарылі. | d90201f104e30e8.mp3 | |
Успаміналі агульных сяброў, розныя смешныя здарэнні, расказвалі адно аднаму пра прачытаныя за апошні час кнігі. — А я яшчэ раз перачытаў «Што рабіць?» | 81b0fcecf53a9e6.mp3 | |
— Мне не спадабалася жыццё Веры Паўлаўны. Не разумею, чаму табе хочацца жыць так, як яна, — сказаў Пятро. | 872bcf5200c36e9.mp3 | |
— Я і зараз мару жыць так, як яна: працаваць, вось так кахаць і больш нічога, ніколі не мець дзяцей. | 46b7f9ef230a7c0.mp3 | |
Упершыню адважыўся ён на такое смелае пытанне. Яна здзіўлена паглядзела на яго. — Дзяцей? | b471df48f0e9c71.mp3 | |
— Я ніколі не думала пра гэта, — яна памаўчала, задумліва кусаючы пазногці. | ed5a2f298135340.mp3 | |
— Дзіця я хацела б калі-небудзь мець. Але ведаеш, я вось гляджу на многія сем'і, дзе муж, жонка, дзеці, | d76380f6ba5172a.mp3 | |
мне страшна робіцца, як непрыгожа людзі жывуць. Я не хачу так жыць. | 098382a3b87a672.mp3 | |
Пятро падышоў, абняўшы яе ззаду за плечы, дакрануўся вуснамі да яе мяккіх валасоў, дыхаючы іх свой асаблівы, ап'яняючы водар. — Мы не з табой | 03a9ee37e90c235.mp3 | |
будзем жыць прыгожа, Сашок. — Яна неяк сціснулася ад гэтых слоў, быццам баронячыся ад удару, згорбіла плечы. | 6c8cceddc6cbc57.mp3 | |
— Мне чамусьці здаецца, што мы ніколі не будзем разам. Ну што ты, я не магу ўявіць цябе... | 12b9be473938eeb.mp3 | |
Ёй, відаць, цяжка было вымавіць. Яна грэбліва зморшчылася і застукала трубкай | 8f8acd77b20ca01.mp3 | |
па стале, быццам жадаючы заглушыць яго непрыемныя словы. — Гэта мужам. | 6493f98c551e442.mp3 | |
— Я не хачу, каб ты стаў як усе. Я мару, каб ты заўсёды быў вось такі, далёкі, жыў у маіх марах, і ўсё. | ff96f1675d94a9d.mp3 | |
— Я баюся, што калі здарыцца інакш, гэта знішчыць усё светлае, што ў нашых адносінах, што ў маёй душы. Усё, усё, Сашок, жыццё ёсць жыццё. | 25a7c63dc9f5ac1.mp3 | |
Наўрад ці будзем мы выключэннем, людзі, у якіх ты стаў... | acc5c4d0b5b384a.mp3 | |
— здзівілася яна, энергічным рухам вызваліўшыся з яго абдымкаў, адышла да акна. | ba753fda688c0ed.mp3 | |
Села на падаконнік. Пятро сам здзіўляўся сваёй нечаканай смеласці, | 7d9ff3342fe06bd.mp3 | |
жыццёвай мудрасці. Ніколі раней ён на гэтую | 9a060ac57683afd.mp3 | |
тэму не адважваўся гаварыць і наогул разважаў інакш, прыкладна гэтак жа, як цяпер яна. Калі ж у яго з'явіліся такія думкі? | 25fd653e30ee1dc.mp3 | |
Учора ён спалохаўся, што Саша стала залішне практычнай і разважлівай. А сёння атрымлівалася | 919e1f020df38e2.mp3 | |
наадварот: Саша думае па-ранейшаму, а ён мае «як усе» гэтага «як усе». | 53457152cc1f366.mp3 | |
— Яны заўсёды баяліся на ім, на юнацтва. | 3c66b0250d5bec9.mp3 | |
— Табе здаецца, што ты выключная, што ты самая разумная, непадобная на ўсіх. | f7f85e1097ee09a.mp3 | |
І жаданні ў цябе недасягальныя. Не адразу да цябе прыходзіць разуменне, што «як усе» | 1f0b723e0f0ac0a.mp3 | |
— гэта не дакор. Мудрасць, разумнасць і чалавечая вартасць якраз у тым, каб параўняцца на ўсіх, на людзей, на калектыўнае чалавецтва. | 3b39098b90d43a2.mp3 |
End of preview. Expand
in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 10